Techniek in de boomkwekerij - niveau 3/4

1. Opdracht: Overal mechanisatie

Veel boomkwekers komen tegenwoordig moeilijk aan arbeidskrachten. Mechanisatie kan voor veel telers dan ook uitkomst bieden.

Zoek op internet op. Welke voordelen en of nadelen biedt mechanisatie??

Foto: Snoeiplateau

 

Vele boomteelten zijn behoorlijk arbeidsintensief en processen als stekken, oppotten, veredelen, wieden, rooien en sorteren vergen honderden zo niet duizenden uren per jaar per hectare. Veel oplossingen zijn in andere sectoren reeds ontwikkeld en kunnen na enige aanpassing eventueel in de boomkwekerij ingevoerd worden.

 

Nu is mechanisatie niet in alle boomkwekerijgebieden in Nederland even vanzelfsprekend. Zo leent de containerteelt zich meer voor verdergaande mechanisatie dan de teelt in de volle grond. Kijkend naar bijvoorbeeld de regio Boskoop zie je betrekkelijk weinig grootschalige mechanisatie en nog veel handwerk.

 

Schrijf in je eigen woorden op waarom grootschalige mechanisatie in de regio Boskoop relatief weinig ontwikkeld is.

Wat betekent dit volgens jou voor de toekomst van de regio Boskoop als boomkwekerijcentrum? Betrek in je antwoord de volgende 2 opties: “verdwijnen van de regio als boomkwekerijgebied” en “specialisatie”.

 

2. Opdracht: Het inzetten van een aardappelrooier in de boomteelt

Bekijk het volgende artikel en de bijbehorende foto.

 

Hier heeft een boomteler een aardappelrooier omgebouwd voor het gebruik op de boomkwekerij. Zo zijn veel machines ontstaan door slimmigheid van boomtelers.

 

Ga op je stagebedrijf na of er een handeling is die volgens jou kan worden gemechaniseerd, maar dat nog niet is. Zoek op internet op of er al een machine bestaat voor die handeling.

Zo ja, vraag gegevens op bij de fabrikant en bekijk of de handeling op de kwekerij goedkoper uitgevoerd kan worden (zie ook de opdracht 'investeren in mechanisatie'). Zo nee, probeer dan een voorstel uit te werken om zo’n machine te ontwikkelen. Neem daarvoor ook contact op met een mechanisatiebedrijf bij jou in de buurt.

 

3. Opdracht: Investeren in mechanisatie

Stel!!
In de showroom van een gerenommeerd automerk komen een vader en een zoon informeren naar een nieuw model. De verkoper laat hen kennis maken met het paradepaardje van de stal. De enthousiast geworden zoon ziet het sportmodel wel zitten en vraagt verdere specificatie. Die zit natuurlijk onder de motorkap en wordt uitgedrukt in PK / kW’s, acceleratie en topsnelheid. De zoon wil natuurlijk het snelste model, maar pa denkt er iets genuanceerder over. “Jongen, jij weet net zo goed als ik dat we in Nederland een maximumsnelheid van 130 km/h kennen, wat moet ik dan met een top van 280km/h? Is dat niet wat overdreven?”

 

 

Uitgangspunt
In de volgende opdracht ga je uit van een buxusbollenkwekerij met 12 hectare buxusbollen. Per hectare staan 25.000 bollen. De teelt van de bollen duurt in totaal 3 jaar, dus per jaar wordt 8 hectare van de bollen geknipt in bolvorm. De overige 4 hectare is plantgoed in het eerste jaar.

 

In het eerste jaar worden de buxus getopt met een automatische knipmachine, zodat de buxus goed in de breedte gaat groeien. In de driejarige teelt worden de bollen daarna in totaal 5 keer in bolvorm geknipt. Je medewerkers hebben het knippen in bolvorm tot nu toe met de hand gedaan, en je denkt over de aanschaf van een buxusbollenknipper.

 

Uit de KWIN Boomkwekerij blijkt dat het snoeien van houtige siergewassen in de vollegrond 1,6 tot 3,3 arbeidsuur per are duurt. Voor de opdracht ga je uit van 2,5 arbeidsuur per are. De arbeidskosten komen voor het rekengemak uit op 20 euro per uur. Een goede heggenschaar kost 50 euro per stuk. De schaar gaat twee jaar mee, waarna deze wordt vervangen. In totaal heeft de teler 6 medewerkers in dienst die de knipbeurten uitvoeren.

 

Wat is de arbeidscapaciteit? Reken dit uit.
Reken uit wat de totale kosten zijn voor het snoeien van de buxusbollen met de hand.

 

Mocht je er echt niet uit kunnen komen, dan staat achter de volgende pagina een rekenvoorbeeld. Maar probeer het eerst zelf voordat je gebruik maakt van het voorbeeld.

 

Voorbeeld van een kostenberekening bij een machine

 

Bekijk het voorbeeld van de kostenberekening bij een machine. Met welke kosten moet je rekening houden?

 

Welke machine heb je nodig?
Zoek uit de filmpjes in deze opdracht de machine die je wil gebruiken voor snoeien van je buxusbollen. Maak je keuze op basis van de gegevens die je bij de filmpjes vindt (Bron films: Ezendam).

handbediende buxusbollenknipmachine

3-rijige Rondsteekmachine incl snoeimessen

 

Wat zijn de voor- en nadelen van de machines?
Reken met behulp van de aangereikte gegevens uit wat beide bollenknippers zullen gaan kosten.

 

Mocht je er niet uitkomen dan staan ook hier weer een rekenvoorbeeld klaar!

 

Motiveer je keuze welke machine je nu gaat gebruiken.

4. Opdracht: Het gebruik van GPS in de boomteelt

Het gebruik van GPS is nog vrij nieuw in de Nederlandse land- en tuinbouw.

Zoek op internet op wat GPS precies betekent. Leg uit wat volgens jou het voordeel kan zijn van het gebruik van GPS.

 

Bekijk de volgende film. In de film worden Thuja’s geplant met behulp van een plantmachine met een GPS-systeem.

Wat valt jou het meeste op aan de trekker met machine in de film?
Met wat voor soort plantmachine wordt er in de film gewerkt? Zie voor meer informatie de websites van Ezendam.
Welke voordelen heeft het gebruik van een GPS-systeem volgens jou?

 

 

5. Opdracht: Laanbomen rooien met en zonder kluit

Bekijk de volgende foto-serie van het rooien van bomen met kluit:

 

rooien bomen met kluit

 

 

Beschrijf de handelingen die van het begin tot het eind plaatsvinden op zo'n manier dat je met deze gegevens een duidelijke werkinstructie kan geven. Vermeld bij je werkinstructie ook onveilige situaties die kunnen plaatsvinden.

 

Bekijk nu de tweede foto-serie:

 

rooien zonder kluit

 

 

Welke verschillen qua werking van de machines zijn je opgevallen op de foto’s?

 

Bekijk de volgende foto-serie (Bron: S.P.B. Dodewaard BV). Stel dat je deze machine gebruikt bij de kluitenrooier.

 

bomenbinder

 

Als je kijkt naar de fotoserie van de kluitenrooier, welke verandering zie je nu in de werkvolgorde?

 

Bekijk de laatste fotoserie:

 

wisselen ondersnijmes bomen rooien

 

 

Waarom is het belangrijk dat het verwisselen van de messen zo snel mogelijk gebeurt?

6. Opdracht: Mechanisatie containerteelt, kasteelt en vasteplantenteelt

Behalve mechanisatie in de laanbomen- en overige vollegrondsteelt komt er ook veel mechanisatie kijken bij de container- en kasteelten en de vasteplantenteelt. Machines zoals een automatische oppotmachine zijn vrijwel op iedere kwekerij te vinden.

 

Wat is er nog meer mogelijk aan mechanisatie bij de container- en kasteelten??

 

Als je geen idee hebt zou je kunnen kijken op de websites van bijvoorbeeld de fabrikanten Javo en Willburg-projecten. Je kunt natuurlijk ook andere bronnen raadplegen.

 

Bekijk nu de volgende website.

 

Beschrijf ook voor deze machine wat hij doet en voor welke gewassen / gewasgroepen je deze kunt gebruiken.

7. Opdracht: Test je kennis

Weet je genoeg van de techniek in de boomkwekerij? Klik in het linkermenu op Webquiz en test jezelf. Als je antwoorden fout zijn, klik dan op Tip en zoek op de website tot je het goede antwoord hebt.

8. Opdracht: Wat heb je geleerd?

Welke kennis en vaardigheden heb je geleerd in bovenstaande opdrachten? Kruis aan en vul verder aan op je antwoordvel:

0 informatie zoeken op internet

0 rapporteren en presenteren

0 samenwerken

0 kritisch lezen

0 ....................................................

0 ....................................................