Internationale handel - niveau 3/4

1. Opdracht: USDA - klimatologische zones

Als exporteur kun je niet zomaar alle planten overal naar toe exporteren. Zo is het niet verstandig om planten die absoluut niet winterhard zijn te exporteren naar een land als Noorwegen.

 

Planten worden wat winterhardheid betreft ingedeeld in USDA-zones. Je ziet ze op onderstaande kaart.

 

Bron: www.theplantexpert.com

 

Bekijk de kaart. In welke USDA-zone(s) valt Nederland?
Betekent de verdeling in USDA-zones dat we in Nederland geen planten kunnen kweken die voor andere zones bestemd zijn? Motiveer je antwoord.
De minimumtemperatuur bepaalt de USDA-zone, maar of een plant winterhard is in de praktijk, is van veel meer factoren afhankelijk. Zoek op 'winterhardheid' op internet en noem 5 factoren.
Kijk op de website Plantscope, hier kun je planten zoeken op vele kenmerken, waaronder winterhardheid. Abutilon staat bekend als een kuipplant die niet winterhard is. Desondanks bestaat er een cultivar die matig winterhard is (USDA 8). Zoek deze op. (N.B., als je gaat zoeken op een kenmerk moet je deze toevoegen aan de zoeklijst op de website van Plantscope.)
Elke boom bouwt in de herfst zijn winterhardheid opnieuw op. Stel je voor, je gaat in oktober bomen leveren aan een Zweedse gemeente in de bergen. Hoe kun je bomen beter bestand maken tegen deze omstandigheden? Kijk zonodig op de website van Vdberk.
Je hoort van een grote behoefte aan Hibiscus rosa sinensis in midden-Spanje, en jij bent specialist in deze planten. Deze hibiscus is niet winterhard. Je kunt overwegen in Spanje te produceren of deze in Nederland te produceren en vervolgens te exporteren. Welke kosten ga je dan vergelijken? Zet voor jezelf de voor- en nadelen van een productie in Spanje op een rijtje en motiveer waarom je wel of juist niet in Spanje zou gaan produceren.

 

 

2. Opdracht: Buitenlandse afzetmarkten

Nederland neemt al vele jaren de leidende positie in op de wereldmarkt voor wat betreft de afzet van boomkwekerijproducten. Er wordt geëxporteerd naar meer dan 65 landen in vrijwel alle delen van de wereld. Circa 65% van de productie wordt over de grens afgezet, waarvan 90 % naar landen binnen Europa. In de boomkwekerij werd in 2007 voor € 600 miljoen aan producten verkocht.

Nederland is vanouds een handelsland. De handelaren hadden en hebben een grote productkennis en een goed inzicht in de (internationale) markt. In het seizoen 2009 zijn uit Nederland boomkwekerijproducten uitgevoerd voor een bedrag van 435 miljoen euro. Dit blijkt uit exportcijfers van het Productschap Tuinbouw.

 

Wat zijn de 5 belangrijkste handelslanden in 2004?
Wat waren de belangrijkste handelslanden in 2008?
Welke redenen zouden er kunnen zijn voor de daling in afzet naar de Verenigde Staten in de laatste jaren?
Is de exportmarkt voor boomkwekerijproducten verzadigd? Zo ja, waaruit leid je dat af. Motiveer je antwoord.

 

duitse vlagDuitsland is een erg belangrijk afzetland, maar er is bij boomkwekers onvoldoende kennis van de Duitse markt, constateert het Productschap Tuinbouw in 2008. Veel marktinformatie stokt op een (te) algemeen niveau, de verschuivingen in afzetkanalen gaan snel en de vertaalslag van rapporten naar de dagelijkse praktijk lijkt onvoldoende te worden gemaakt. De Sectorcommissie boomkwekerijproducten schreef hierover begin 2009 een Notitie.

 

Lees de Notitie. Geef in je eigen woorden weer welke drie acties het Marketing Team Boomkwekerij voorstelt om de markt in Duitsland beter te bereiken.
Geef daarna je eigen mening over de aanbevelingen - denk je dat de acties zullen helpen en waarom wel of niet?
Stel je voor, je teelt Skimmia en wilt deze exporteren naar Duitsland. Je wilt je eerst eens oriënteren op een Duitse beurs voor boomkwekerijproducten. Zoek op hoe een boomkwekerij in het Duits genoemd wordt en welke Duitse vakbeurs interessant zou kunnen zijn.

Stel, je bent boomkweker en exporteert vooral naar Groot-Brittannië en Duitsland. Ga na of er ook keurmerken zijn in deze landen waar je als exporterend kweker aan moet voldoen.

Zo ja, welke keurmerken heb je aangetroffen en wat houden deze specifiek in voor de bedrijfsvoering? Geef dit duidelijk aan.

 

3. Opdracht: Produceren in het buitenland

De druk op het grondgebruik in de teeltcentra is groot. Sommige bedrijven hebben geen uitbreidingsmogelijkheden meer in de boomteeltcentra en zullen uitwijken naar andere gebieden. Een aantal boomteeltbedrijven met een beperkt oppervlak doet inmiddels de afkweek van gewassen in het buitenland.

 

Ook de goedkopere arbeid trekt Nederlandse boomkwekerijen naar opkweek in andere landen. Boomkwekerij Ton van den Oever in in 2007 samen met een Turkse partner in Turkije een laanboomkwekerij gestart onder de naam Ada-Plant. In 2008 kreeg hij de Turkey Trade Award, de wisselbokaal van Netherlands Turkey Business Association (NETUBA).

 

In december 2008 organiseerde het toenmalige ministerie van LNV (nu EZ) een handelsmissie voor de tuinbouwsector naar Belgrado, Servië. Ook boomkwekerijbedrijven werden uitgenodigd deel te nemen aan deze handelsreis. Onderzoek van EZ heeft uitgewezen dat er volop mogelijkheden liggen in Servië voor boom- en vasteplantenkwekers.

 

Welk soort Nederlandse boomkwekerijbedrijven heeft het meeste voordeel bij opkweek in andere landen? Denk aan het soort teelt, de benodigde arbeid, de regio, de omvang van het bedrijf, de financiële situatie etc. Zet de genoemde factoren overzichtelijk uit in een tabel tegenover de teelten.
Stel je wilt een boomkwekerij opzetten van laanbomen en twijfelt of je dat in Nederland of in het buitenland zult doen. Welk soort gegevens zou je verzamelen om je beslissing beter te kunnen nemen?

 

 

4. Opdracht: Hoe groot is de export en wat kunnen valkuilen zijn

Ongeveer driekwart van de boomkwekerijproducten wordt geëxporteerd. 90% daarvan blijft in Europa. 10% vindt zijn weg naar verre oorden.

 

 

Zoek op internet op welke landen de grootste concurrenten zijn van de Nederlandse telers?
Door de kredietcrisis in najaar 2008 ontstonden grote exportproblemen bij boomkwekers. Welke boomkwekers zijn het meest gevoelig voor de kredietcrisis?
Hoe kun je als boomkweker het risico spreiden en minder gevoelig worden voor een kredietcrisis?

 

Je gaat nu kijken naar je eigen stagebedrijf of het bedrijf waar je werkt.

 

Ook de producten die worden gekweekt op het bedrijf waar je werkt of stage loopt, worden verhandeld, waarschijnlijk naar het buitenland. Ga voor dit bedrijf na hoe de stand van zaken is op de volgende aandachtsgebieden: innovatie, kennis, opleiding, arbeid, ondernemerschap en samenwerking. Al deze thema’s worden besproken in de eerdergenoemde visie. Geef je bevindingen voor elk van de thema’s apart en duidelijk weer.
Maak een SWOT-analyse voor het bedrijf waar je werkt of je stage uitvoert.

 

5. Opdracht: Wisselkoers

De wisselkoersen zijn erg belangrijk voor de export in de boomkwekerij.

Gebruik voor het beantwoorden van onderstaande vragen zonodig de volgende bronnen:

 

 

In het artikel 'Exportgroei bloemen en planten klimt weer naar 5%' (november 2012) staat: "Ook naar Engeland is de sterkere koers van het Britse Pond een steuntje in de rug." Leg uit waarom de hoge koers van het pond een reden is voor meer export vanuit Nederland.
In 2008 stond in een artikel het volgende: "De relatief hoge koers van de euro blijft de export naar verre bestemmingen als Amerika en Japan drukken." Leg uit waarom de hoge koers van de euro een reden is voor minder export vanuit Nederland.
Welke landen in Europa gebruiken geen euro als munteenheid?

 

6. Opdracht: Nieuwe afzetlanden in Oost-Europa

Oost-Europa is een sterke groeimarkt in de afzet van bloemen en planten. Opvallend is de opmars van Polen. Een jaar geleden kwam dit land nog niet voor in de top-10 van omzetwaarde naar exportlanden. In de eerste maanden van het jaar 2008 streefde Polen Denemarken en Zwitserland voorbij naar een zevende plaats (omzetgroei 32%). Nummer zes op de ranglijst is Rusland (omzetgroei 24%).

 

Bovenstaande cijfers hebben betrekking op de gehele sector bloemen en planten. Denk je dat de groeicijfers ook voor de afzet van boomkwekerijproducten gelden? Waarom wel of waarom niet?

 

Lees het artikel Veel belangstelling uit Oost-Europa op Aalsmeer Market in De Boomkwekerij.

 

Stel dat jij bij een handelskwekerij werkt die overweegt te gaan exporteren naar Oost-Europa. Aan jou wordt gevraagd dit op te zetten en je hierin te gaan verdiepen. Welke dingen zou je gaan doen om je te oriënteren op die markt?

 

In de publicatie Op zoek naar de markt (ABN-AMRO, 2008) zegt Leon Smet, projectleider Plant Publicity Holland: "Oost-Europa is wel een groeimarkt, maar de tuincentra stellen daar nog niet zo veel voor. Het zijn vaak nog kleine kwekers met een beperkt assortiment. Niet te vergelijken met de hoge standaard in West-Europa. Toch verwacht Smet daar ook veranderingen. "Als in die landen ook ketens ontstaan, zal die opwaardering ook gaan plaatsvinden."

 

Heeft het zin voor Nederlandse boomkwekers om (met behulp van de branche-organisaties) te helpen bij de opzet van tuincentra in oost-Europa? Motiveer je antwoord. Maak zonodig gebruik van informatie die je kunt vinden op de websites van de branche-organisaties of zoek zelf aanvullende informatie op internet.

 

 

CMR vrachtbrief

7. Opdracht: Internationale handelskwekerijen en exportdocumenten

Boomkwekerijen die per wegtransport exporteren naar landen binnen en buiten de EU moeten rekening houden met diverse exportdocumenten. Deze zijn beschreven in het CMR.

 

 

 

Zoek op internet op wat CMR betekent en wat het inhoudt. Schrijf de betekenis op je antwoordformulier.
Stel je wil als teler afwijken van de eisen in het CMR, mag dat? Vermeld ook waarom er wel of niet van de eisen mag worden afgeweken.
Een CMR-vrachtbrief bestaat uit vier delen, met allemaal een andere kleur. Zoek op welk deel met welke kleur je zelf houdt als kweker.

 

 

 

Naast het CMR-document moeten exporteurs die handelen met landen buiten de EU ook nog andere documenten kunnen overleggen.

 

Bekijk de verschillen in documenten van een export naar Groot-Brittannië en Noorwegen. Wat valt je op?
Zoek op en beschrijf waarom er zo'n groot verschil zit in de documenten?
Denk logisch na en bedenk waarom de planten en tonkinstokken op twee aparte vrachtdocumenten staan.
Op een van de documenten van de vracht naar Noorwegen zie je dat bij een aantal planten een zogenaamd plantenpaspoort staat vermeld. Zoek op waarom dit vermeld moet worden.

 

8. Opdracht: Belang van plantgezondheid bij export

Zoals je in de vorige opdrachten hebt kunnen zien komt er behoorlijk veel bij kijken wil je planten exporteren naar het buitenland. Veel informatie over het exporteren van planten en de problemen daarbij kun je vinden op de website van de divisie Plant van de NVWA.

 

Zoek op de website van de NVWA het verschil op tussen quarantaineorganismen, quarantainewaardige organismen en overige ziekten en plagen.

 

Bij de quarantaineorganismen gaan we een kijkje nemen bij het probleem bacterievuur. Bacterievuur is zeer besmettelijk en kan de dood van een groot aantal bomen veroorzaken. Er zijn speciale bufferzones ingesteld om de kans op besmetting en verspreiding zo klein mogelijk te maken.

 

Schrijf op wat bacterievuur is.
Stel, je wil Cotoneaster salicifolius aanplanten in een bufferzone voor bacterievuur. Mag dat? Vermeld ook in welk document op internet je je antwoord hebt gevonden.

 

Kwekerijen in bufferzones die geïnspecteerd zijn op bacterievuur en goedgekeurd, mogen het ZPb2 Plantenpaspoort voeren. Dit paspoort garandeert dat planten vrij zijn van bacterievuur, en dat de bacterie ook niet latent aanwezig is. In de tabel proces ZPb2 Plantenpaspoort (Bron: Huverba boomkwekerijen) kun je beoordelen of voor een bepaald land en gewas een ZPb2-plantenpaspoort vereist is. Een voorbeeld van een plantenpaspoort vindt je hier.

 

Stel, je bent boomteler in Haaren (Noord-Brabant) en je wilt een Amelanchier-cultivar exporteren naar Spanje. Mag dit? Zo ja, moet een plantenpaspoort worden meegestuurd? Zo nee, waarom mag het niet?
Moet een boomkweker uit Boxmeer een plantenpaspoort meesturen bij export van Pyrus naar een kweker in Wales (Groot-Brittannië)?

 

Een ander probleem dat zich recent heeft voorgedaan is het voorkomen van de Aziatische boktor (bron foto: NVWA).

 

Hoe komt het dat de boktor zich de laatste jaren steeds vaker heeft laten zien in Nederland?
Een handelaar in boomkwekerijproducten heeft Acer japonica's besteld uit China en wil deze doorverkopen. De handelaar ziet dat er een aantasting heeft plaatsgevonden van de Aziatische boktor. Wat moet de handelaar allemaal doen en regelen?

 

 

9. Opdracht: Test je kennis

Weet je genoeg van de internationale handel in de boomkwekerij? Klik in het linkermenu op Webquiz en test jezelf. Als je antwoorden fout zijn, klik dan op Tip en zoek op de website tot je het goede antwoord hebt.

10. Opdracht: Wat heb je geleerd?

Welke kennis en vaardigheden heb je geleerd in deze opdracht? Kruis aan en vul verder aan op je antwoordvel:

0 informatie zoeken op internet

0 rapporteren en presenteren

0 samenwerken

0 kritisch lezen

0 ....................................................

0 ....................................................